شیوا بافهم: سینمای کوتاه در چرخه اکران جایی ندارد
به گزارش سینما رسانه، فیلم کوتاه «کفچلیز» به نویسندگی و کارگردانی شیوا بافهم و از تولیدات انجمن سینمای جوانان ایران، به بیستودومین دوره جشنواره بینالمللی ZEBRA Poetry Film در برلین راه یافت. این جشنواره یکی از معتبرترین رویدادهای جهانی در حوزه فیلمهای شاعرانه است و حضور در آن، موفقیتی مهم برای سینمای تجربی و فیلم کوتاه ایران محسوب میشود.
به این بهانه به گفتگو با شیوا بافهم پرداختیم:
شیوا بافهم، کارگردان فیلم کوتاه «کفچلیز»، درباره مضمون این اثر گفت:
پیام اصلی فیلم درباره مصرفگرایی است. در واقع از ابتدا ایده فیلم از درگیری ذهنی من با مسئله زبالهها شکل گرفت. ابتدا قصد داشتم یک مستند بسازم، اما در ادامه به این نتیجه رسیدم که با توجه به سبک کاریام که تجربی است، بهتر است این موضوع را در قالب یک فیلم تجربی دنبال کنم. در نهایت این دو دغدغه را با هم ترکیب کردم و فیلمی با عنوان «کفچلیز» ساختم که به معنای دوزیست است.
او ادامه داد:
پیام فیلم این است که هدف ما از آفرینش و زندگی چیست؛ اگر آرمانی در زندگی داریم، چرا در میان این حجم از زبالهها و مصرفگرایی گرفتار شدهایم. این فیلم در واقع به نوعی به تناقض میان آرمانهای انسانی و واقعیتهای زیستمحیطی اشاره میکند.
این کارگردان درباره چالشهای تولید این اثر توضیح داد:
چالشهای بسیار زیادی در مسیر ساخت این فیلم وجود داشت. بهعنوان یک فیلمساز زن، با دشواریهای بیشتری در زمینه حمایت و تولید مواجه هستیم. از نظر اجرایی نیز پروژه بسیار سنگینی بود؛ در حالی که فیلم تنها هفت دقیقه و نیم است، اما به اندازه یک فیلم بلند زمان و انرژی صرف آن شد.
شیوا بافهم افزود:
فیلم در لوکیشنهای متعدد فیلمبرداری شد و تلاش من این بود که به فضاهای واقعی ارجاع داشته باشد. خودم طراحی لباس را نیز بر عهده داشتم. استفاده از مستندات و منابع واقعی نیز در طراحی بصری فیلم نقش داشت. تعدد لوکیشنها و محدودیتهای زمانی باعث شد تعداد روزهای فیلمبرداری افزایش پیدا کند.
بافهم با اشاره به دشواری همکاری با نهادهای اجرایی و دریافت مجوزها گفت:
برای فیلمبرداری در برخی لوکیشنها، از جمله سایت زباله، فرآیند دریافت مجوز بسیار دشوار بود. در واقع بخش زیادی از انرژی تولید صرف جلب اعتماد و هماهنگی با مجموعههای مربوطه شد. با این حال توانستیم این مسیر را طی کنیم و فیلم را به سرانجام برسانیم.
او درباره طراحی صدا و موسیقی فیلم نیز اظهار کرد:
در بخش موسیقی و صداگذاری، کار بسیار مفصلی انجام شد. ترکیبی از صداهای صنعتی و موسیقی الکترونیک در فیلم استفاده شده است که توسط گروه آقای بهبهانی ساخته شده و این فرآیند زمانبر و دقیق بوده است.
این کارگردان درباره پیشبینی خود از بازخورد فیلم گفت:
با توجه به اینکه فیلمهای قبلی من نیز فضای زنانه، شاعرانه و تجربی داشتهاند، انتظار داشتم این فیلم نیز بازخورد خوبی داشته باشد. علاوه بر این، موضوع مصرفگرایی و تا حدی نقد ساختارهای مردسالارانه، باعث شد فکر کنم اثر میتواند مخاطب گستردهتری داشته باشد.
شیوا بافهم در ادامه با اشاره به وضعیت حمایت از فیلم کوتاه افزود:
در حال حاضر شرایط حمایتی برای فیلم کوتاه و حتی فیلم بلند بسیار دشوار شده است. بودجهها معمولاً به موضوعات خاص یا افراد مشخص اختصاص پیدا میکند و این مسئله کار را سختتر کرده است. با وجود همکاری انجمن سینمای جوان که در این پروژه نیز همراه بودند، اما بهطور کلی فضای حمایت محدود است.
بافهم درباره وضعیت اکران فیلم کوتاه گفت:
یکی از مشکلات جدی این است که اساساً بستری برای نمایش عمومی فیلم کوتاه وجود ندارد. نمایشها عمدتاً محدود به جشنوارههاست و اگر فیلمی از جشنوارهها جا بماند، عملاً امکان دیده شدن آن بسیار کم میشود.
او افزود:
اگر نهادها و شرکتها در حوزه تولید و سرمایهگذاری فیلم کوتاه وارد شوند و در کنار آن بستر اکران و بازگشت اعتبار وجود داشته باشد، این حوزه میتواند رونق بیشتری بگیرد. اما در حال حاضر چنین چرخهای وجود ندارد و همین موضوع باعث شده فیلم کوتاه از نظر اقتصادی تقریباً بدون بازگشت باشد.
این کارگردان در پایان گفت:
به نظر من اگر حمایت ساختاری و امکان نمایش گستردهتر فراهم شود، هم تنوع آثار بیشتر میشود و هم فیلمسازان با انگیزه و آزادی بیشتری کار خواهند کرد. در وضعیت فعلی، فیلمسازی کوتاه بیشتر بر پایه علاقه شخصی و هزینههای فردی پیش میرود.
