فیلمسازی درباره جنگ نیازمند «خوابیدن غبارها» است
به گزارش سینما رسانه، خیرالله تقیانیپور، کارگردان سینما و تئاتر با تأکید بر نقش هنر در ثبت و ماندگار کردن حماسههای ملی باور دارد که روایت سینمایی و نمایشی از وقایع جنگ، بهویژه رخدادهای معاصر، نباید گرفتار شتابزدگی شود؛ چراکه با گذشت زمان و «خوابیدن غبارها»، امکان دستیابی به روایتی جامعتر، دقیقتر و ماندگارتر فراهم میشود.
تقیانیپور در ابتدای گفتوگو با سینما رسانه درباره ظرفیتهای دراماتیک جنگ و تبعات آن گفت: «بزرگی گفته است، هر وقت گلولهای از یک مرز به مرز دیگر شلیک میشود، سالیان سال انسانهای هر دو طرف مرز با آثار سوء و تبعاتش دست و پنجه نرم میکنند. خوش به حال مردم سرزمینی که این موقعیتها را تبدیل به قصه، هنر و ماندگاری کنند. چیزی که اگر با هنر آمیخته نشود، محکوم به نیستی خواهد شد.»
او با اشاره به نمونه تولیدات هنری پیرامون جنگ و دفاع از وطن در سینمای جهان افزود: «غرب از جنگ جهانی دوم هزاران فیلم درباره آن ساخته است. ما نیز برای هشت سال دفاع مقدس تولیدات سینمایی و تلویزیونی زیادی داشتهایم و به همین واسطه مردم ما در رابطه با این دفاع فراموشکار نیستند و میدانند چه موقع، چه شکلی و به چه صورت بوده است. فکر کنید اگر این فیلمها نبود، آیا چیزی میدانستند؟ خیر.»
کارگردان فیلم سینمایی «قلب رقه» در واکنش به رویکرد شخصیاش درباره ساخت فیلم با موضوعیت جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان پاسخ داد: «من معتقد هستم برای ساخت فیلم در این باره باید چند سال بگذرد تا غبارها بخوابد؛ آنوقت شما راحتتر و با دید بازتر میتوانید، فیلم بسازید. در زمان وقوع حادثه، اتمسفر کمک میکند اما آگاهی و منابع شما محدود است. وقتی زمان بگذرد، روایتهای مختلف و تفسیرهای گوناگون کمک میکند شما به شناخت، قصه و منبع درست برسید و از شتابزدگی فاصله بگیرید. در آن برهه، بعضی از منابع نیستند و یا سعی میکنند اتفاقها را سانسور کنند اما زمان که بگذرد خیلی چیزها مشخص میشود. گذر زمان به مخاطب نیز کمک میکند تا قضاوتی درست داشته باشد، مثلاً باید زمان بگذرد تا بفهمیم در جنگ ۱۲ روزه چه کسانی خیانت کردند یا شهدای ما چه تأثیری بر دشمن گذاشتند که مجبور به آتشبس شد.»
هنر، تنها پادزهر فراموشی حماسههاست
تقیانیپور با اشاره به فاجعه شهادت کودکان شجره طیبه میناب و دیگر کودکان ایران در دو جنگ اخیر بیان کرد: «شهادت بیش از چهارصد کودک و نوجوان ایرانی طی دو جنگ اخیر باید مانند یک بیلبورد جلوی چشممان باشد تا به واسطه روزمرگی آن را از خاطر نبریم. بخشی از این یادآوری به واسطه تولید آثار هنری است چراکه اگر کارهای هنری نباشد، کشور بیهویتی میشویم که نمیدانیم چه داشتیم. جنگ جنوب باعث شد بفهمیم ما «امامقلیخان» داشتیم که پرتقالیها را بیرون کرد؛ جنگ جنوب باعث شد دوباره به گذشته تاریخی ایران نقبی بزنیم و «رئیسعلی دلواری» و خیلی از سرداران و سردمداران دیگر را به یاد بیاوریم. در جای جای کشور ما مردمان غیوری حضور دارند که نباید آنها را از یاد برد.»
او ادامه داد: «اگر ما این آسایش و آرامش را داریم و راحت قدم میزنیم، بدانید که در جنوب، مردم صداهای انفجار را میشنوند و جای ما دارند میجنگند و ایثار میکنند. ما نباید اجازه دهیم این برهه از تاریخ لابهلای روزمرگی فراموش شود. امیدوارم هنرمندان دستبهدست هم بدهند تا فریمبهفریم این اتفاقات ثبت شود.»
این کارگردان در پایان سخنانش با اشاره به فعالیتش در تئاتر نیز گفت: «من آذر و دی سال گذشته، نمایش «راهبندان» را با هدف معرفی وقایع و اتفاقات استان البرز از پیروزی انقلاب تا جنگ 12 روزه اشاره داشت. در مورد تولید نمایش «ژنرال» که به برههای از جنگ سوریه و آزادسازی بوکمال میپرداخت و در آن ارادهه ما بر آمریکاییها غالب شد نیز چندین بار شخصاً دورخیز کردم اما پروژه نیاز به حمایت داشت که میسر نشد. امیدوارم که بتوانم درباره جنگ رمضان و اتفاقات اخیر نیز یک نمایش میدانی تولید کنم.»
