پیمان شاهبد کارگردان «پلان آخر بازی»: با محدودیتها هم میتوان اثر موفق ساخت
به گزارش سینما رسانه، «پلان آخر بازی» به کارگردانی پیمان شاهبد یک درام اجتماعی با ساختاری تأملبرانگیز است که مرز میان زندگی واقعی و جهان سینما را به چالش میکشد.
تلاقی زندگی و سینما در «پلان آخر بازی»
داستان درباره گروهی از عوامل یک فیلم سینمایی است که در مسیر تولید یک اثر، هر یک با مسائل، دغدغهها و چالشهای شخصی خود روبهرو میشوند. محور اصلی روایت بر بازگشت یک بازیگر شناختهشده به عرصه بازیگری پس از سالها دوری است؛ بازگشتی که زمینهساز شکلگیری اتفاقات و روابط تازه میان شخصیتها میشود.
فیلم با نگاهی انسانی به مفاهیمی مانند گذر زمان، فرصتهای ازدسترفته، آرزوهای ناتمام و تأثیر انتخابهای فردی بر سرنوشت انسانها میپردازد. شاهبد در این اثر تلاش کرده از بستر تولید یک فیلم برای روایت داستانی درباره زندگی استفاده کند؛ جایی که شخصیتها در مواجهه با یکدیگر و با گذشته خود، به شناختی تازه از خود و جهان اطرافشان میرسند.
فضای اثر آرام، شخصیتمحور و مبتنی بر گفتوگو و روابط انسانی است و بیش از آنکه بر حادثه و تعلیق تکیه داشته باشد، بر احساسات درونی شخصیتها و تحول تدریجی آنها تمرکز میکند.
عنوان «پلان آخر بازی» نیز به شکلی نمادین به لحظهای اشاره دارد که شخصیتها در آخرین فصل از یک تجربه یا دوره زندگی، با حقیقتی تازه روبهرو میشوند و معنای متفاوتی از زندگی و انتخابهای خود پیدا میکنند.
در ادامه به گفتوگو با پیمان شاهبد کارگردان این اثر پرداختهایم:
پیمان شاهبد درباره شکلگیری ایده فیلم «پلان آخر بازی» گفت: از همان ابتدا به سینمای مبتنی بر تصویر و روایت تصویری علاقه داشتم، اما با توجه به اینکه قرار بود فیلم بهصورت مستقل و با بودجهای محدود ساخته شود، تلاش کردم داستانی طراحی کنم که به لوکیشنهای کمی نیاز داشته باشد. به همین دلیل ایده اصلی در فضایی شکل گرفت که بخش عمده روایت در یک اتوبوس در حال حرکت اتفاق بیفتد؛ فضایی که از نظر سینمایی نیز ظرفیتهای جذابی برای روایت در اختیار ما قرار میداد.
وی ادامه داد: داستان درباره یک گروه فیلمسازی است که برای ضبط پلان پایانی فیلم خود راهی یک لوکیشن میشوند. در طول این سفر یکروزه، میان عوامل، بازیگران و کارگردان سوءتفاهمها و چالشهایی به وجود میآید که هر یک از شخصیتها را با موقعیتهای تازهای روبهرو میکند.
شاهبد با اشاره به ساختار فیلم در فیلم این اثر افزود: با پیش رفتن داستان، مرز میان فیلمی که شخصیتها در حال ساخت آن هستند و زندگی واقعی آنها کمکم از بین میرود و این دو روایت به یکدیگر گره میخورند. در نهایت، با ثبت پلان آخر، نوعی دگرگونی و تحول در شخصیتهای اصلی رخ میدهد که نگاه آنها را به زندگی تغییر میدهد.
این کارگردان همچنین تأکید کرد: از ابتدا اعتقاد داشتم که حتی اگر امکان ساخت فیلم فراهم نشود، این داستان ظرفیت آن را دارد که بهعنوان یک درام مستقل مخاطب را جذب کند و حتی روی صحنه تئاتر نیز اجرا شود.
پیمان شاهبد: با وجود محدودیتها میتوان فیلمی خلاقانه ساخت
پیمان شاهبد درباره دشواریهای تولید «پلان آخر بازی» گفت: ساخت این فیلم با چالشهای متعددی همراه بود، زیرا بخش زیادی از آن در جاده فیلمبرداری میشد و عوامل بسیاری خارج از کنترل گروه قرار داشت. شرایط جوی از جمله بارش برف و باران، خرابی خودروها و همچنین دور بودن محل اسکان گروه از جمله مشکلاتی بود که در طول تولید با آن مواجه شدیم. از سوی دیگر، فضای اجتماعی آن مقطع نیز شرایط خاص خود را داشت و ناچار بودیم پروژه را در وضعیتی ویژه پیش ببریم.
وی افزود: با وجود تمام این دشواریها، اعضای گروه با همدلی و تلاش فراوان در کنار یکدیگر ماندند و همین همراهی باعث شد پروژه به سرانجام برسد. خوشبختانه این تجربه برای همه عوامل، تجربهای ارزشمند و بهیادماندنی بود.
شاهبد درباره بازخوردهای فیلم نیز اظهار کرد: تجربه اکرانهای «پلان آخر بازی» تا امروز بسیار امیدوارکننده بوده است. خوشبختانه مخاطبان ارتباط خوبی با فیلم برقرار کردهاند و در نمایشهای مختلف شاهد همراهی کامل تماشاگران بودهایم. این اتفاق نهتنها در ایران، بلکه در جشنوارههای بینالمللی نیز رخ داده است.
او ادامه داد: در بسیاری از جشنوارهها، مخاطبان علاوه بر دنبال کردن تصاویر، ناچار بودند زیرنویس فیلم را نیز مطالعه کنند؛ با این حال توانستند با روایت اثر همراه شوند و در مجموع بازخوردهای مثبتی دریافت کردیم که برای ما بسیار ارزشمند بود.
این کارگردان درباره برنامههای آینده خود گفت: چند فیلمنامه و ایده آماده دارم و امیدوارم شرایط برای تولید آنها فراهم شود. در حال حاضر روی یکی از این پروژهها کار میکنم، اما مسئله تأمین بودجه همچنان یکی از مهمترین موانع تولید آثار مستقل است و آغاز پروژههای جدید به فراهم شدن این شرایط بستگی دارد.
مسیر تولید فیلمهای جدید به تأمین بودجه وابسته است
شاهبد در پاسخ به این پرسش که محدودیتهای مالی چه تأثیری بر کیفیت آثار سینمایی و جذب مخاطب دارد، بیان کرد: این موضوع دو جنبه متفاوت دارد. در بخش تولید، طبیعتاً هرچه امکانات و زمان بیشتری در اختیار فیلمساز باشد، فرصت بهتری برای اجرای ایدهها و رسیدن به کیفیت مطلوب فراهم میشود. البته شخصاً معتقدم یک داستان خوب الزاماً به حضور ستارههای مشهور وابسته نیست، هرچند در فرآیند اکران و جذب سرمایه، حضور چهرههای شناختهشده میتواند تأثیرگذار باشد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: بخش مهم دیگری که به بودجه وابسته است، حوزه پخش و تبلیغات است. فیلمی که از حمایت مالی بیشتری برخوردار باشد، شانس بیشتری برای دیده شدن پیدا میکند و همین موضوع مسیر تولید آثار بعدی را نیز هموارتر میسازد. با این حال همچنان باور دارم که میتوان با بودجه محدود نیز آثار خلاقانه و ارزشمندی تولید کرد.
ریحانه عابدین زاده
بیشتر بخوانید:
اتابک نادری: «پلان آخر بازی»؛ قصهای است میان فضای رئالیستی و سینما
