بهترین فیلمهای داریوش مهرجویی
به گزارش سینما رسانه، در تاریخ سینمای ایران، نامهایی هستند که فقط فیلمساز نیستند؛ بلکه نقطه عطفی اند. داریوش مهرجویی از همان دسته از هنرمندان است.
فیلمسازی که با «گاو» مسیر سینمای ایران را به پیش و پس از خود تقسیم کرد و با آثارش، از دل واقعیت اجتماعی تا ژرفای فلسفه و بحرانهای وجودی انسان ایرانی را به تصویر کشید. او نهتنها یکی از بنیانگذاران موج نوی سینمای ایران است، بلکه در هر دوره از فیلمسازیاش، ردپایی از یک جهانبینی روشنفکرانه، انتقادی و گاه تلخ بر جای گذاشته است.
مهرجویی سینما را به ابزاری برای روایت زندگی تبدیل کرد؛ زندگیای که در آن انسان میان سنت و مدرنیته، عشق و فروپاشی، و معنا و بیمعنایی سرگردان است.
در این گزارش، قصد داریم مروری داشته باشیم بر بهترین فیلمهای داریوش مهرجویی ؛ آثاری که هر کدام نماینده بخشی از مسیر فکری و هنری او هستند و نقش مهمی در شکلگیری و تحول سینمای ایران داشتهاند.
فیلم «گاو»
فیلم «گاو» یکی از مهمترین آثار تاریخ سینما و نقطه آغاز موج نوی سینمای ایران است که در سال ۱۳۴۷ ساخته شدهاست؛ فیلمی به کارگردانی و تهیه کنندگی داریوش مهرجویی که او را بهعنوان یک فیلمساز جریانساز به سینمای جهان معرفی کرد.
فیلمنامه این فیلم سینمایی اثر مشترک داریوش مهرجویی و غلامحسین ساعدی که بر اساس داستان «گاو» از مجموعه «عزاداران بَیَل» نوشته ساعدی ساخته شده است.
عزتالله انتظامی، علی نصیریان، جمشید مشایخی، پرویز فنیزاده، مهین شهابی و محمود دولتآبادی از بازیگران این فیلم سینمایی هستند.
فیلم، داستان مش حسن را روایت میکند؛ مردی روستایی که تنها دلخوشی و سرمایه زندگیاش گاوش است. وقتی او برای مدتی به شهر میرود، گاو میمیرد و روستاییان برای جلوگیری از شوک روحی، مرگ آن را پنهان میکنند. اما پس از بازگشت، مش حسن حقیقت را نمیپذیرد و به تدریج دچار فروپاشی روانی شده و خود را گاو تصور میکند. این وضعیت در نهایت به تراژدی ختم میشود.
این فیلم توانست برنده جایزه فیپرشی FIPRESCI جشنواره فیلم ونیز شود و در جشنوارههای معتبر جهانی مانند کن، برلین، لندن و مسکو به نمایش درآید، همچنین توانست تحسین گسترده منتقدان بینالمللی بهعنوان یکی از آثار آغازگر سینمای موج نو ایران را به خود جذب کند و بهعنوان یکی از بهترین فیلمهای تاریخ سینمای ایران در نظرسنجیهای منتقدان داخلی انتخاب شد.
فیلم «پستچی»
«پستچی» یکی از آثار کمتر دیدهشده اما مهم مهرجویی است که پس از موفقیت «گاو» در سال ۱۳۵۱ ساخته شد. این فیلم با نگاهی تلخ به فقر، تنهایی و سرخوردگی انسان طبقه فرودست، از نخستین نمونههای سینمای اجتماعی مدرن ایران به شمار میآید.
تهیهکنندهگی این اثر را وزارت فرهنگ و هنر برعهده گرفتهاست.
در این فیلم سینمایی عزتالله انتظامی، علی نصیریان و پرویز فنیزاده به ایفای نقش پرداختهاند.
در خلاصه داستان فیلم سینمایی «پستچی» آمدهاست تقی، پستچی سادهای است که زندگی یکنواخت و تلخی را سپری میکند. او در مواجهه با مشکلات اقتصادی و عاطفی، آرامآرام دچار بحران روحی میشود و در مسیر فروپاشی قرار میگیرد.
این فیلم در ادامه مسیر موج نوی سینمای ایران، مورد توجه منتقدان قرار گرفت و جایگاه مهرجویی را به عنوان فیلمسازی صاحب سبک تثبیت کرد.
فیلم «دایره مینا»
«دایره مینا» از جسورانهترین فیلمهای تاریخ سینمای ایران است؛ اثری که به فساد موجود در نظام خرید و فروش خون در دهه ۵۰ میپردازد و سالها با مشکلات اکران مواجه بود و در نهایت در سال ۱۳۵۶ اکران شد.
داریوش مهرجویی کارگردانی و وزارت فرهنگ و هنر نیز تهیه کنندگی این اثر را بر عهده گرفتهبودند.
سعید کنگرانی، عزتالله انتظامی و علی نصیریان در این فیلم سینمایی نقش آفرینی کردهاند.
فیلم داستان علی، جوانی فقیر را روایت میکند که برای درمان پدر بیمارش وارد شبکهای از دلالان خون میشود و با واقعیت تلخ استثمار افراد محروم روبهرو میشود.
امروزه از «دایره مینا» به عنوان یکی از مهمترین فیلمهای اجتماعی تاریخ سینمای ایران یاد میشود و بسیاری آن را پیشرو در نقد ساختارهای اجتماعی میدانند.
فیلم «هامون»
«هامون» مشهورترین فیلم داریوش مهرجویی و یکی از مهمترین آثار روشنفکری سینمای ایران در سال ۱۳۶۸ است. بسیاری از منتقدان آن را بهترین فیلم کارنامه مهرجویی میدانند.
در این فیلم سینمایی خسرو شکیبایی، بیتا فرهی، عزتالله انتظامی و فتحعلی اویسی بازی کردهاند.
این فیلم سینمایی داستان حمید هامون را روایت میکند که روشنفکری گرفتار بحران زناشویی و فکری است و پس از تصمیم همسرش برای جدایی، زندگی خود را مرور میکند و در میان رویاها، کابوسها و خاطرات به دنبال معنای زندگی میگردد.
این فیلم سینمایی توانست برنده سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی جشنواره فجر
برنده سیمرغ بهترین بازیگر نقش اول مرد برای خسرو شکیبایی و همچنین انتخابشده در نظرسنجیهای متعدد به عنوان یکی از بهترین فیلمهای تاریخ سینمای ایران برای خود کسب کند.
فیلم «بانو»
«بانو» یکی از آثار جنجالی مهرجویی است که سالها توقیف بود. این فیلم تصویری نمادین از شکافهای طبقاتی و روابط انسانی ارائه میدهد و در نهایت سال ۱۳۷۰ منتشر شد.
بیتا فرهی، خسرو شکیبایی، عزتالله انتظامی از بازیگران این فیلم سینمایی هستند.
زنی مرفه پس از ترک شدن توسط همسرش، خانه خود را در اختیار خانوادهای فقیر قرار میدهد؛ تصمیمی که زندگی او را به کلی دگرگون میکند چکیدهای از این فیلم است.
فیلم سینمایی «بانو» پس از رفع توقیف، به یکی از آثار مهم دهه هفتاد تبدیل شد و تحسین منتقدان را برانگیخت.
فیلم «سارا»
«سارا» اقتباسی ایرانی از نمایشنامه «خانه عروسک» اثر هنریک ایبسن است و از مهمترین فیلمهای زنمحور مهرجویی به شمار میرود که نیکی کریمی، امین تارخ و خسرو شکیبایی در آن به ایفای نقش پرداختهاند.
این فیلم توانسته برنده جوایز متعدد داخلی و بینالمللی شود و همچنین از موفقترین اقتباسهای ادبی تاریخ سینمای ایران به شمار میرود.
در خلاصه داستان فیلم سینمایی «سارا» آمدهاست که سارا برای نجات جان همسرش دست به کاری پنهانی میزند، اما زمانی که حقیقت آشکار میشود، با بحران هویت و استقلال فردی روبهرو میشود.
فیلم «لیلا»
«لیلا» از بهترین فیلمهای داریوش مهرجویی است و بسیاری آن را یکی از بهترین فیلمهای عاشقانه تاریخ سینمای ایران در سال ۱۳۷۵میدانند. این فیلم جایگاه لیلا حاتمی را نیز به عنوان بازیگر تثبیت کرد.
فیلم روایتگر لیلا و رضا است که زندگی عاشقانهای دارند اما ناتوانی لیلا در بچهدار شدن باعث میشود خانواده رضا برای ازدواج مجدد او فشار بیاورند و زندگی این زوج وارد بحرانی عمیق شود.
این فیلم سینمایی توانست برگزیده منتقدان به عنوان یکی از بهترین فیلمهای سال را برای خود کسب کند و همچنین از ماندگارترین آثار اجتماعی و خانوادگی سینمای ایران به شمار رود.
درفیلم سینمایی«لیلا»، لیلا حاتمی، علی مصفا و جمشید مشایخی بازی میکنند.
فیلم «پری»
فیلم سینمایی «پری» یکی از فلسفیترین و بهترین فیلمهای داریوش مهرجویی است که با الهام از آثار جروم دیوید سلینجر ساخته شدهاست.
این فیلم از مهمترین آثار معنویتگرا و روشنفکرانه سینمای ایران محسوب میشود و هنوز هم طرفداران بسیاری دارد.
دختری جوان پس از یک بحران روحی وارد مسیری برای شناخت خود و دستیابی به آرامش معنوی میشود، این چکیدهای از داستان این فیلم سینمایی به شمار میرود.
نیکی کریمی، خسرو شکیبایی و علی مصفا از هنرمندانی هستند که در این فیلم به ایفای نقش پرداختهاند.
فیلم «درخت گلابی»
فیلم سینمایی «درخت گلابی» از شاعرانهترین آثار مهرجویی است که در سال ۱۳۷۶ آماده اکران شد و توانست نامزد چندین سیمرغ جشنواره فجر و همچنین از تحسینشدهترین آثار شاعرانه سینمای ایران به شمار میرود.
در خلاصه داستان این نمایش آمده است که محمود، نویسندهای میانسال، برای نوشتن کتاب جدیدش به باغ خانوادگی خود میرود و در آنجا خاطرات عشق دوران نوجوانیاش را مرور میکند.
همایون ارشادی، گلشیفته فراهانی و نعمتالله گرجی از بازیگران این فیلم سینمایی هستند.
فیلم «سنتوری»
فیلم سینمایی «سنتوری» به کارگردانی داریوش مهرجویی و تهیه کنندگی فرامرز فرازمند در سال ۱۳۸۵ با وجود مشکلات اکران، به محبوبیتی کمنظیر دست یافت.
در این فیلم بهرام رادان، گلشیفته فراهانی و مسعود رایگان به ایفای نقش پرداختهاند.
این فیلم روایتگر علی، نوازندهای موفق و مشهوراست که، در اوج شهرت به دام اعتیاد میافتد و زندگی حرفهای و شخصیاش رو به نابودی میرود.
فیلم سینمایی «سنتوری» برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد برای بهرام رادان و همچنین به یکی از تأثیرگذارترین فیلمهای اجتماعی دهه هشتاد تبدیل شد و محبوبیت گستردهای برای موسیقی فیلم با صدای محسن چاووشی کسب کرد.
بیشتر بخوانید:
https://www.cinemaresane.ir/fa/news/39783
